शेतकरी कर्जमुक्ती चौथी यादी २०२६: १.१५ लाख शेतकऱ्यांची यादी जाहीर; आधार प्रमाणीकरण सुरू | ABP Majha

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६: चौथ्या यादीची घोषणा

महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील संकटात सापडलेल्या बळीराजाला मोठा दिलासा देत ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’ अंतर्गत चौथी यादी प्रसिद्ध केली आहे. सहकार, पणन व वस्त्रोद्योग विभागाने २ जून २०२६ रोजी जारी केलेल्या शासन निर्णयानुसार (GR) ही ऐतिहासिक कर्जमाफी योजना राज्यभरात वेगाने राबवली जात आहे.

या योजनेच्या पहिल्या तीन याद्यांमध्ये लाखो शेतकऱ्यांचे आधार प्रमाणीकरण पूर्ण होऊन त्यांच्या कर्जखात्यावर डीबीटी (DBT) द्वारे कोट्यवधी रुपयांची मदत जमा करण्यात आली आहे. आता शासनाने चौथ्या टप्प्याची घोषणा केल्यामुळे अनेक दिवसांपासून प्रतीक्षेत असलेल्या गरजू शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर समाधान पसरले आहे.

ज्या शेतकऱ्यांची नावे या चौथ्या यादीमध्ये समाविष्ट आहेत, त्यांनी कोणत्याही विलंबाशिवाय आपले आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करून घेणे आवश्यक आहे. प्रमाणीकरण पूर्ण होताच संबंधित बँक शाखेकडून शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यातील थकीत रक्कम निर्लेखित (Clearing) करण्याची अंतिम प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल.

चौथ्या यादीत कोणाचा समावेश? (१ लाख १५ हजार ६९७ शेतकरी)

शासनाकडून जाहीर करण्यात आलेल्या चौथ्या यादीचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात क्लिष्ट व एकाधिक बँक खाती असलेल्या प्रकरणांचा प्राधान्याने निपटारा करण्यात आला आहे. बऱ्याचदा शेतकऱ्यांचे एकापेक्षा जास्त जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँका (DCCB) किंवा राष्ट्रीयकृत बँकांमध्ये पीककर्ज खाते असते.

अशा दुहेरी किंवा बहुविध कर्जखात्यांची पडताळणी महाआयटी (MahaIT) संगणकीय प्रणालीद्वारे पूर्ण करण्यात आली आहे. एकूण २ लाख रुपयांच्या मर्यादेत बसणाऱ्या १ लाख १५ हजार ६९७ शेतकऱ्यांना या चौथ्या यादीत अंतिम पात्र ठरवण्यात आले आहे.

या शेतकऱ्यांची गावनिहाय यादी संबंधित गावातील विविध कार्यकारी सेवा सहकारी संस्था (विकास सोसायटी), बँक शाखा आणि ग्रामपंचायतीच्या सूचना फलकावर प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

कर्जमाफी आणि प्रोत्साहनपर लाभाचे स्वरूप: तुलनात्मक तक्ता

राज्य शासनाने थकबाकीदार शेतकऱ्यांसोबतच नियमित परतफेड करणाऱ्या प्रामाणिक शेतकऱ्यांसाठीही विशेष तरतूद केली आहे. या दोन्ही घटकांमधील लाभाचे स्वरूप खालील तक्त्यामध्ये स्पष्ट केले आहे:

घटक / निकष	थकीत पीककर्ज कर्जमुक्ती घटक	नियमित कर्जफेड प्रोत्साहन घटक
कमाल आर्थिक लाभ	₹२,००,००० पर्यंत (मुद्दल + व्याज)	₹५०,००० पर्यंत थेट अनुदान
कर्ज मंजुरी कालावधी	१ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५	सलग तीन वर्षांत नियमित कर्जफेड
थकबाकीची अट	३० सप्टेंबर २०२५ रोजी थकीत व ३१ मार्च २०२६ पर्यंत न फेडलेले	मुदतीत संपूर्ण परतफेड केलेले खाते
रक्कम वितरण पद्धत	थेट संबंधित पीककर्ज खात्यात वर्ग	थेट शेतकऱ्यांच्या आधार-लिंक बचत खात्यात
अनिवार्य पडताळणी	बायोमेट्रिक आधार प्रमाणीकरण	आधार प्रमाणीकरण व बँक एनपीसीआय मॅपिंग

आपले सरकार सेवा केंद्रावर आधार प्रमाणीकरण कसे करावे? (Step-by-Step Guide)

चौथ्या यादीतील सर्व शेतकऱ्यांनी खालील ५ सोप्या पायऱ्या पूर्ण करून आपले आधार प्रमाणीकरण तात्काळ पूर्ण करून घ्यावे:

1. सीएससी केंद्राला भेट द्या: गावातील किंवा तालुक्यातील अधिकृत ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’ (CSC Center) किंवा संबंधित बँक शाखेत स्वतः उपस्थित राहा.
2. कागदपत्रे सोबत ठेवा: सोबत मूळ आधार कार्ड, बँक पासबुक आणि सोसायटीचे कर्ज खाते पुस्तक जवळ ठेवा.
3. विशिष्ट ओळख क्रमांक (UID) नोंदवा: केंद्रचालक महाआयटीच्या कर्जमुक्ती पोर्टलवर तुमचा आधार क्रमांक किंवा विशिष्ट ओळख क्रमांक प्रविष्ट करेल.
4. बायोमेट्रिक अंगठ्याचा ठसा द्या: स्क्रीनवर तुमचे नाव, गाव, बँकेचे नाव आणि थकीत कर्जाची रक्कम दिसेल. ही माहिती योग्य असल्यास बायोमेट्रिक मशीनवर अंगठा लावून संमती द्या.
5. पावती (Receipt) जपून ठेवा: प्रमाणीकरण यशस्वी झाल्यानंतर मिळणारी संगणकीय पोहोच पावती (Acknowledgment Slip) आपल्याकडे सुरक्षित ठेवा.

आधार प्रमाणीकरणात त्रुटी आल्यास काय करावे? (Troubleshooting)

काही शेतकरी बांधवांना प्रमाणीकरण करताना तांत्रिक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. अशा समस्यांचे निवारण करण्यासाठी खालील मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करावे:

गावनिहाय शेतकरी कर्जमुक्ती यादी कशी पहावी?

आपल्या गावातील इतर शेतकरी बांधवांची नावे यादीत आहेत किंवा नाही हे पाहण्यासाठी खालीलप्रमाणे तपासणी करता येते:

• गाव पातळीवरील यादी: स्थानिक ग्रामपंचायत कार्यालय, तलाठी कार्यालय किंवा सेवा सहकारी संस्थेच्या (सोसायटी) सूचना फलकावर प्रसिद्ध केलेली चौथी यादी तपासा.
• बँक शाखेतील यादी: ज्या बँकेतून पीककर्ज घेतले होते, त्या बँकेच्या शाखेमध्ये सर्व पात्र खातेदारांची गावनिहाय यादी उपलब्ध करून देण्यात आलेली आहे.
• ऑनलाइन पोर्टल: महाआयटीच्या अधिकृत प्रणालीवरून आपले सरकार केंद्रावर जाऊन शेतकरी स्वतःच्या आधार क्रमांकावरून थेट पात्रता तपासू शकतात.

अधिकृत संकेतस्थळे आणि २४x७ शेतकरी हेल्पलाइन संपर्क

कर्जमुक्ती योजनेच्या अधिकृत व विश्वासार्ह माहितीसाठी शेतकऱ्यांनी केवळ शासनमान्य स्त्रोतांचाच वापर करावा:

• महाराष्ट्र शासन अधिकृत पोर्टल: maharashtra.gov.in
• महाडीबीटी शेतकरी पोर्टल: mahadbt.maharashtra.gov.in
• कृषी विभाग महाराष्ट्र शासन: krishi.maharashtra.gov.in
• महाराष्ट्र शासन निर्णय (GR) पोर्टल: gr.maharashtra.gov.in
• सहकार विभाग टोल-फ्री हेल्पलाइन: १८०० १०२ ५३११ / १८०० १२० ८०४० (1800-102-5311 / 1800-120-8040)
• महाआयटी ग्राहक सेवा क्रमांक: १९१२ (1912)
• शेतकरी कॉल सेंटर राष्ट्रीय क्रमांक: १८०० १८० १५५१ (1800-180-1551)

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ – People Also Ask)

प्रश्न: शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेची चौथी यादी कोणासाठी जाहीर करण्यात आली आहे?

उत्तर: ज्या शेतकऱ्यांची एकापेक्षा जास्त बँकांमध्ये पीककर्ज खाती आहेत आणि ज्यांची एकूण थकबाकी २ लाख रुपयांपेक्षा कमी आहे, अशा १ लाख १५ हजार ६९७ पात्र शेतकऱ्यांसाठी ही चौथी यादी आधार प्रमाणीकरणासाठी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

प्रश्न: पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर कर्जमुक्ती योजनेअंतर्गत किती रुपयांपर्यंत कर्जमाफी मिळते?

उत्तर: या योजनेनुसार पात्र शेतकऱ्यांचे १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीतील अल्पमुदत पीक कर्जाचे मुद्दल व व्याजासह २ लाख रुपयांपर्यंतचे थकीत कर्ज पूर्णपणे माफ केले जाते.

प्रश्न: नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना कोणता लाभ मिळतो?

उत्तर: ज्या शेतकऱ्यांनी घेतलेल्या पीककर्जाची वेळेवर आणि नियमित परतफेड केली आहे, अशा शेतकऱ्यांना शासनाकडून ५० हजार रुपयांपर्यंतचा प्रोत्साहनपर आर्थिक लाभ थेट बँक खात्यात दिला जातो.

प्रश्न: आधार प्रमाणीकरण (e-KYC) करण्यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

उत्तर: आधार प्रमाणीकरणासाठी शेतकऱ्याकडे मूळ आधार कार्ड असणे आवश्यक असून आपले सरकार सेवा केंद्रावर बायोमेट्रिक अंगठ्याचा ठसा देऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करता येते.

प्रश्न: कर्जमाफीची रक्कम शेतकऱ्यांच्या खात्यावर कधीपर्यंत जमा होईल?

उत्तर: शेतकऱ्याचे आधार प्रमाणीकरण यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्यानंतर पुढील काही दिवसांत शासनाकडून डीबीटी प्रणालीद्वारे संबंधित बँक कर्जखात्यात रक्कम वर्ग केली जाते.

सारांश आणि शेतकरी बांधवांसाठी महत्त्वाचा सल्ला

पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६ अंतर्गत चौथी यादी जाहीर झाल्यामुळे हजारो कुटुंबांना आर्थिक विवंचनेतून दिलासा मिळाला आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी कोणतीही दिरंगाई न करता तत्काळ नजीकच्या सीएससी केंद्रावर जाऊन आपले आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करावे.

कर्जमाफी किंवा बँक अनुदानाच्या नावाखाली येणाऱ्या कोणत्याही बनावट कॉल्स किंवा संशयास्पद लिंक्सवर आपला ओटीपी किंवा बँक पासवर्ड शेअर करू नका. महाराष्ट्र शासनाचे ताजे शासन निर्णय (GR), शेतकरी योजना आणि कृषी जगतातील ताज्या अपडेट्ससाठी abpmazha.com ला नियमित भेट द्या.